Een stille ramadan

Zegeningen vinden en zien in een stille ramadan

De ramadan is een gezegende maand en ieder jaar kijk ik er enorm naar uit. Dat is niet altijd zo geweest. Als kind begreep ik het spirituele belang ervan niet. Ik vond het vooral een uitdaging en niet altijd even leuk. In de jaren tachtig was de beleving ook heel anders dan nu. We hadden geen uitgebreide cadeaus, geen versieringen in huis en geen beloningssystemen of stickers. Ook de toegang tot kennis was beperkt. Er waren geen zoekmachines of online bronnen om te leren en te verdiepen. Wat erg mooi was aan die tijd is dat we elkaar hadden, iedereen was aanwezig en er waren geen mobiele afleidingen.

Van kind naar volwassene: een andere beleving
Nu ik volwassen ben en meer begrip heb van de ramadan, is mijn beleving totaal veranderd. Het is voor mij een maand geworden van verdieping in de verbinding met mijn Schepper, van fysieke en mentale detox, van focus op het hiernamaals en van een bewustere relatie met mijn omgeving. Het is ook een maand die zelfreflectie oproept. Het idee dat je tekortschiet kan opkomen, juist omdat deze maand uitnodigt tot meer aanbidding en bewustwording. Wat gaat er mis bij mezelf en wat zie ik om mij heen gebeuren?

Thema’s verschuiven
Wat ik de laatste jaren zie, is dat de ramadan voor sommigen steeds meer een soort evenement wordt, vergelijkbaar met hoe kerst (commercieel) vaak wordt beleefd. Dat brengt een nieuwe vorm van druk met zich mee. Waar beginnen we aan en wat zijn we eigenlijk aan het doen? Een maand die draait om eenvoud, bezinning en een persoonlijke verbinding met Allah, lijkt steeds vaker te draaien om decoraties, aftelkalenders en rijk gevulde iftar tafels die gedeeld worden op social media. Ik begrijp de vreugde rondom de komst van deze bijzondere maand, maar soms lijkt het echte doel wat naar de achtergrond te verdwijnen.

– Thema: eenzaamheid
Dit raakt aan een ander, minder zichtbaar thema: eenzaamheid. Iedere ramadan hoor ik het vaker terug. Mensen die zich eenzaam voelen wanneer ze online beelden zien van volle tafels en ogenschijnlijke gezelligheid. Vooral bekeerlingen en mensen zonder een hecht gezin delen dit gevoel. Het raakt mij, omdat ik het herken. Zeker na het verlies van mijn ouders kan ik hierover meepraten.

– Terug naar de kern
Gaandeweg ben ik anders gaan kijken. Ik realiseerde me dat veel van wat ik zocht of nastreefde, niet per se bij de kern van de ramadan hoorde. Het viel me op dat momenten met veel gezelschap mij soms juist weghielden van mijn ramadan-doelen. Er kwamen andere uitdagingen bij kijken, zoals het kiezen van gezelschap en het waken over mijn gedrag en woorden. Langzaam werd mij duidelijk dat de ramadan geen attractie is, maar een maand om de band met Allah te versterken en om stil te staan bij wat je als mens kunt betekenen voor je naasten, je omgeving, de natuur, dieren en de maatschappij.

In gesprekken over eenzaamheid en volle tafels deel ik vaak mijn visie. Dat we de ramadan niet hoeven te benaderen als een kerstviering en dat we niet hoeven te voldoen aan een commercieel beeld dat we kennen uit reclames en films. Ik deel ook mijn eigen ervaringen met eenzaamheid en benoem hoe normaal dat eigenlijk is en hoe vaak het voorkomt in (ook) moslimgezinnen. Tegelijkertijd moedig ik nieuwe moslims aan om verbinding te zoeken, een netwerk op te bouwen en waar mogelijk de gezelligheid op te zoeken.

– Kiezen voor eenvoud
De volle iftar tafels zijn voor mij persoonlijk ook een terugkerend thema. Vanuit mijn culturele achtergrond speelt gastvrijheid een grote rol. Ieder jaar neem ik me voor om het eenvoudiger te houden, maar toch is er die interne stem die zegt: “Je hebt te weinig, voeg nog iets toe.” Voor ik het weet staat er weer een overvolle tafel en volgt de teleurstelling dat het me opnieuw niet is gelukt. Los van cultuur is de ramadan ook een moment om stil te staan bij anderen. Niet iedereen heeft het financieel breed. Armoede en oorlopgen nemen toe en ik vind dat het ons siert om ons daarvan bewust te zijn en daar naar te handelen. Dit is meteen een persoonlijke noot aan mijzelf.

“Eet en drink, maar wees niet buitensporig. Voorwaar, Hij houdt niet van de verkwisters.”

Surah Al Araf | 7:31

Ook richting Eid slaan we soms door. Dat is iets waar ik mezelf bewust van probeer te blijven. Juist deze periode kan gevoelens van eenzaamheid versterken, vooral als je geen hechte groep of gemeenschap om je heen hebt. Tegelijkertijd zie ik steeds meer initiatieven ontstaan die hier rekening mee houden. Denk maar aan Whatsapp groepen of evenementen georganiseerd door moskeeën. Dat vind ik hoopgevend. Eenzaamheid is geen kleinigheid en als we daar iets voor elkaar in kunnen betekenen, is dat alleen maar waardevol.

– Mindset, betekenis en uitdaging
Ramadan beleven hangt wat mij betreft sterk af van je mindset en van de keuzes die je zelf maakt. Je kunt eenzaamheid zien als een gemis, maar ook als een kans voor verdieping en groei. Of een kans om uit je comfortzone te komen als je een introvert bent. Als mens en als moslim hebben we die menselijke connectie ook hard nodig.

Vanuit die gedachte deel ik mijn ervaringen en inzichten in de hoop dat het iemand kan helpen of inspireren. Ik wens iedereen die te maken heeft met eenzaamheid een warm hart toe. Emoties en gevoelens zijn menselijk. Moge Allah het makkelijk maken voor eenieder.

Alvast een gezegende Ramadan gewenst,

From H.